Κηφισός Ποταμός

Kifisos_1high
Απρίλιος 2001. Η ανοιχτή κοίτη του Κηφισού στο ύψος του Μοσχάτου. Αριστερά διακρίνεται ο ΑΗΣ Φαλήρου και το ΟΤ 29-30.
_4A_0216
Ιούνιος 2004. Έργασίες επικάλυψης της κοίτης του Κηφισού. Στα δεξιά διακρίνεται ο ΑΗΣ και το ΟΤ 29-30. Πηγη: ΕΥΚΛΕΙΔΗΣ ΑΤΕ

Ο Κηφισός διαρρέει το κεντροδυτικό τμήμα του Λεκανοπεδίου της Αθήνας. Πηγάζει από τις βορειοδυτικές υπώρειες της Πεντέλης και από τα υψώματα που βρίσκονται μεταξύ Πεντέλης και Πάρνηθας. Διασχίζει την Δεκέλεια, την Μεταμόρφωση (Κουκουβάουνες), τη Νέα Φιλαδέλφεια, τα Πατήσια, την Κολοκυνθού, τον Αγ. Ιωάννη Ρέντη και εκβάλλει στο Νέο Φάληρο.
Μέχρι λίγο πριν τα τέλη του 19ου αιώνα το τοπίο το Κηφισού παρέμενε σχεδόν αναλλοίωτο.
Στα τέλη του 19ουαιώνα ξεκινούν έργα διευθέτησης του Κηφισού, αντιπλημμυρικού χαρακτήρα. Μετά τη μεγάλη πλημμύρα της 17ης Νοέμβρη του 1896 κατασκευάζονται τάφροι για την εκβολή του Κηφισού, ενώ γίνονται έργα διευθέτησης της κοίτης του στο τμήμα κάτω από την οδό Πειραιώς (1900). Το υπόλοιπο τμήμα θεωρείται ακόμη αγροτική έκταση.
Τρεις ήταν οι συνιστώσες που έφεραν τη βιομηχανία στις παρακηφίσιες περιοχές:

  • Σημαντικός παράγοντας ήταν το είδος των μηχανημάτων στα εργοστάσια, που σε μεγάλο ποσοστό λειτουργούσαν με υδροτουρμπίνες και ατμομηχανές. Αν και σύντομα θα στρέφονταν στον ηλεκτρισμό, εν τούτοις μέχρι σταδιακά να εγκαταλειφθεί η παλιά τεχνολογία, το νερό ήταν απαραίτητο.
  • Ο Ελαιώνας βρίσκεται επίσης σε μια στρατηγική θέση αφού διαμέσου του • περνά ο άξονας Αθήνας-Πειραιά. Το 1835 κατασκευάζεται η οδός Πειραιώς.
  • Στη συνέχεια έρχεται η σιδηροδρομική σύνδεση της Αθήνας και του • Λιμανιού της με τις γραμμές Πειραιώς – Αθηνών – Πελοποννήσου (1884), Πειραιώς -Αθηνών -Λαρίσης (1904) και Πειραιά – Θησείου (1869).

Μέχρι τα τέλη του 1910 η βιομηχανία εξαπλώνεται στο νότιο τμήμα των παρακηφισίων περιοχών και βιομηχανικά λύματα χύνονται στο ποτάμι και το μολύνουν. Μετά το ΄22 και την εγκατάσταση των προσφύγων η πόλη επεκτείνεται άναρχα γύρω από τον Κηφισό. Οι απαιτήσεις της αστικής και βιομηχανικής ανάπτυξης σε τεχνικές υποδομές, θέτουν το ζήτημα της «αξιοποίησής» του ως τμήμα του αστικού δικτύου υποδομών.

  • 1935 ξεκινούν τα έργα αντιπλημμυρικής προστασίας και διευθέτησης της κοίτης του Κηφισού στο τμήμα πάνω από την οδό Πειραιώς και μέχρι τις «Τρεις Γέφυρες». Παράλληλα, μελετάται και κατασκευάζεται κατά μήκος του Κηφισού ο Κεντρικός Αποχετευτικός Αγωγός της Αθήνας. Την ίδια περίοδο ξεκινά ο προγραμματισμός του κυκλοφοριακού έργου του Κηφισού.
  • 1937 ανακοινώνεται για πρώτη φορά το σχέδιο της μεγάλης λεωφόρου εκατέρωθεν του ποταμού. Η διευθέτηση ολοκληρώνεται το 1956.
  • 1940 εκπονείται το «Σχέδιο πρωτευούσης». Στον τομέα της εργασίας σημειώνει ότι το εμπορικό και διοικητικό κέντρο και η βιομηχανία «δεν αποτελούν ίδια σαφώς καθορισμένα κέντρα, αλλά διαμορφώθηκαν κατά τρόπον όχι οργανικό και συγκροτημένο», και τελικά καταλήγει στην αποτύπωση των υφιστάμενων τότε βιομηχανιών Πειραιώς, περιοχής Ν. Ιωνίας, Ελαιώνα και Δραπετσώνας, σημειώνοντας ότι το Ανώτατο Πολεοδομικό Συμβούλιο έχει εγκρίνει στις περιοχές αυτές την εγκατάσταση πολλών ακόμα βιομηχανιών.

Από τότε και για αρκετές δεκαετίες το επίσημο κράτος χωροθετούσε όποια λειτουργία θεωρούσε «οχλούσα» και βιομηχανική στην περιοχή του Ελαιώνα γενικότερα, και ειδικότερα στο Μοσχάτο, στο Ρέντη, στον Ταύρο και στην Καλλιθέα.
Στην περιοχή υπάρχουν κυρίως οι κλάδοι της ελαιουργίας, της χημικής βιομηχανίας, των κατασκευών, τα βυρσοδεψία, η υφαντουργία, η βιομηχανία τροφίμων, οινοποιίας και πάγου . Από τις πιο γνωστές βιομηχανίες μπορούμε να σημειώσουμε τις εξής για την περιοχή του Κηφισού:

  • Στην οδό Πειραιώς εργοστάσια ΕΛΑЇΣ, ΒΙΑΜΥΛ, Ρόκα, Πουρσάλογλου, Κεραμικός, ΧΡΩΠΕΙ, το παλιό εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος της ΗΕΜ, η Τρινάλ, η Μινέρβα, τα Ψυγεία Όλυμπος, η ADELCO
  • Στην Πέτρου Ράλλη το ζυθοποιείο Φιξ, τα Μπισκότα Παπαδοπούλου και η αποθήκη υλικών του ΟΤΕ.

Στις βιομηχανίες τις περιοχής Αγίου Ιωάννη Ρέντη, του Νέου Φαλήρου και του Μοσχάτου και των γύρω δήμων απεικονίζεται όλη η καθημερινή ζωή της Αθήνας της δεκαετίας του ’50, μια και οι βιομηχανίες αυτές αφορούν γνωστά καταναλωτικά αγαθά λαϊκής κατανάλωσης και ευρείας κυκλοφορίας, όπως τα παπούτσια ΕΛΒΙΕΛΑ και ΙΝΔΙΑΝΑ, η ΒΙΑΜΥΛ, η ΧΡΩΠΕΙ, τα διάφορα ψυγεία πάγου, η ΕΛΑΪΣ, η ΜΙΝΕΡΒΑ, ο ΚΕΡΑΜΕΙΚΟΣ.

Η βιομηχανική ανάπτυξη της περιοχής συνεχίστηκε μέχρι περίπου τα τέλη της δεκαετίας του ’50, όταν με τη στροφή στις οδικές μεταφορές και την κατασκευή των εθνικών οδών Κορίνθου και Λαμίας άρχισε η εγκατάσταση νέων μεγάλων βιομηχανιών και μετεγκατάσταση παλιών μεγάλων μονάδων πάνω στους δρόμους αυτούς.
Τη δεκαετία του ΄60 η ανεξέλεγκτη αστικοποίηση και η πρακτική της κάλυψης των ρεμάτων αυξάνουν τις πλημμυρικές παροχές του ποταμού. Η κοίτη κρίνεται ανεπαρκής και η αναδιευθέτηση απαραίτητη.
Μέσα στην δεκαετία του ΄70 αποφασίζεται η κατασκευή ανισόπεδων κόμβων στις παρακηφίσιες λεωφόρους και η κάλυψη του Κηφισού και των συμβαλλόντων ρεμάτων στο τμήμα μεταξύ της Π. Ράλλη και των «Τριών Γεφυρών» και η δημιουργία οδικής λεωφόρου. Η κατασκευή ξεκινά το 1993.
Η κρίση των δεκαετιών ΄70 και ΄80 οδηγεί την Ελλάδα στα πρόθυρα της αποβιομηχάνισης. Αρκετά από τα εργοστάσια της περιοχής κλείνουν, άλλα εξακολουθούν να λειτουργούν ανάλογα με τον κλάδο παραγωγής τους.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s